Do bytowania w środowisku wodnym bóbr jest znakomicie przystosowany. Już sam kształt ciała wskazuje na to, że jest on znakomitym pływakiem. Ten największy europejski gryzoń osiąga długość do 100 cm, a jego ogon nawet 35 cm, waga zaś około 30 kg. Mała głowa oraz podłużny tułów umożliwia sprawne i ciche pływanie oraz nurkowanie. Podczas nurkowania bóbr potrafi tak zacisnąć uszy, że woda nie może przedostać się do przewodu słuchowego. Również i nozdrza mogą się podczas nurkowania zamykać izolując nos od wody. Wargi bobra zamykają się szczelnie za siekaczami pozostawiając je na zewnątrz, co umożliwia pracę pod wodą. Siekacze bobra są bardzo silne i podobnie jak inne zęby, rosną przez całe życie. Zęby pokryte są bardzo twardym szkliwem koloru pomarańczowego i są zawsze bardzo ostre w skutek nierównomiernego ścierania się.

Efekty pracy bobrów są zdumiewające. Bobry potrafią ściąć drzewa o średnicy jednego metra, nawet o tak twardym drewnie jak dąb, grab czy buk.

W naszym hufcu ZHP przeprowadzona została akcja ewidencji miejsc występowania bobrów. Dzięki tej akcji posiadamy zdjęcia które pozwalają uwidocznić jak bobry potrafią ścinać drzewa (patrz galeria).

Jako główny napęd służą bobra tylne koniczyny, których pięć palców połączonych jest błoną pławną. Kolejnym narządem który przystosowuje bobra do życia w wodzie jest ogon. Posługuje się nim jak sterem, poza tym ogon służy jako sygnalizator ucieczki. Bóbr uderza ogonem o wodę gdy jest zaniepokojony. Ogon pokryty jest rogowymi tarczkami z pomiędzy których wyrastają włosy (ogon wygląda jak pokryty łuską).

Ciało jest pokryte gęstym, miękkim i błyszczącym futrem, tak gęstym, że nie przepuszcza ono wody i zimna. Futro dodatkowo jest bardzo silnie natłuszczone, tak, że podczas pływania woda ślizga się jakby po jego powierzchni.

Po wyjściu na ląd wystarczy, że bóbr otrząśnie się aby jego futro znów było suche, ale nie czuje się tu zbyt pewnie. Porusza się niezgrabnie i niezbyt szybko.

Żywią się łykiem drzew i krzewów, szczególnie osiki i wierzby, gałązkami, roślinami zielonymi: trzciną, grążelami, tatarak, lilią wodną.

Kopią nory w brzegach z wyjściem pod powierzchnię wody. Budują też żerenia, które można zobaczyć na zdjęciach. Są to nawodne domki z chrustu i mułu w postaci dużych kopców z komorą mieszkalną umieszczoną powyżej powierzchni wody.

Ponadto przegradzają rzeki tamami utrzymującymi odpowiednio wysoki poziom wody.

Żyją parami, niedojrzałe potomstwo przebywa z rodzicami. Nie zapadają w sen zimowy, gromadzą w związku z tym w wodzie zapasy w postaci stosów gałęzi i pni, do których dostają się z czasem pod lodem.

W kwietniu lub maju rodzi się od 2 do 5 młodych. Bobry osiągają wiek do 25 lat. Wrogami bobrów są wilki, rysie i kłusownicy.

Z bobrami związanych jest wiele ciekawostek i legend. Oto niektóre z nich:

W końcu X wieku bóbr był pospolity w Polsce. Z racji swych rozlicznych walorów użytkowych cieszyły się opieką książąt i królów. Do XIII wieku utrzymywano bobrowniczych – ludzi zaopatrujących bobry w pożywienie i chroniących żeremie. Hodowali też czarne bobry dlatego mają one duży udział w populacji. Stan liczebny bobrów malał szybko z powodu licznych polowań i kurczenia się lasów.

Noszenie czapy ze skóry bobrowej miało poprawić pamięć. „Łuski„ na ogonie bobra pozwalały spożywać mięso bobra w czasie postów.

Oleista substancja o zapachu piżma – wydzielina z gruczołów u nasady ogona oraz sadło bobrowe uważane były za medykament na wszelkie dolegliwości. Siekacze zwane strugami, powieszane na szyi dziecka miały pomóc w bezbolesnym wyrzynaniu się zębów.