JASTRZĘBIEC ŁĄKOWY (hieracium caspitosum)

jastrzębce to rodzaj roślin astrowatych obejmujący ok. 600 do 800 gatunków trudnych do klasyfikacji i bardzo zmiennych. Występują one głównie na półkuli północnej w klimacie umiarkowanym.

W Polsce występuje kilkadziesiąt gatunków. Jastrzębiec łąkowy to wieloletnia roślina, którą w różnych regionach określa się jako jastrzębiec żółty, żółty pędzel, czarci pędzel, żółty diabeł, żółty lis, jastrzębiec króla diabła.

WYSTĘPOWANIE I SIEDLISKO:

Na półkuli północnej obejmuje swoim zasięgiem Europę od półwyspu skandynawskiego po Francję na Zachodzie, południe Europy z wyjątkiem Włoch oraz po Ural i Kaukaz na wschodzie obejmuje też zasięgiem Amerykę Północną.

W Polsce dość częsty na niżu, szczególnie w jego południowo - zachodniej części. Występuje na wilgotnych łąkach, murawach, torfowiskach niskich, skrajach lasów i zarośli.

Jego obecność jest wskaźnikiem niskiej żyzności gleby o odczynie lekko kwaśnym.

WYGLĄD ZEWNĘTRZNY:

Jastrzębiec łąkowy to bylina o wysokości od 30 do 80 cm. Z włóknistych korzeni o długich kłączach wyrastają nadziemne rozłogi tworzące kolonie eliminujące inne rośliny. Roślina posiada łodygi wzniesione, puste nierozgałęzione, pokryte miękkimi, cienkimi włoskami, długości 1-3 mm. Niekiedy w środku takiej łodygi pojawiają się małe liście.

Każda roślina w okresie kwitnienia produkuje od 10 do 30 takich łodyg. Uszkodzone łodygi wydzielają sok mleczny. W tym okresie między majem, a wrześniem na szczytach łodyg rozkwitają koszyczki kwiatowe zebrane w skupione kwiatostany z odsuniętą dolną gałązką. Listki okrywy koszyczka ustawione w wielu szeregach długości 6-8 mm, ciemne. Wszystkie kwiaty języczkowate jaskrawożółte średnica głowy kwiatu do 1 cm. Na jednej łodydze jest od 5 do niekiedy 40 kwiatów w kwiatostanie.

Liście właściwe są zebrane w dolnej części łodygi w liczbie 2-4. Są zielone, eliptyczne, całobrzegie, nieco skórkowate, owłosione miękkimi prostymi włoskami szczeciniastymi z obu stron. Długość liści dochodzi do 15 cm. Owocem tej rośliny jest niełupka. Puch kielichowy, jednorzędowy, brudnobiały. Włoski niepierzaste łamliwe. Nasiona są błyszczące czarne. Rozsiewają się przez wiatr, ubranie, włosy, pióra, a niekiedy pojazdy.

CIEKAWOSTKI:

• Nazwa rodzajowa Hieracium pochodzi od łacińskiej Hawkweed – jastrząb.

• Hierakion w antycznej Grecji to jastrząb.

• Nazwa gatunkowa Caespitosum to polny, łąkowy.

• Rzymski przyrodnik Piliniusz Starszy wierzył, że jastrzębie karmione tą rośliną mają mocniejszy wzrok.

• W medycynie ludowej wierzono, że posiada uzdrawiającą moc przywracania wzroku.

• Jest szkodliwym chwastem tolerującym zdeptanie i susze, jest rośliną inwazyjną i trudną do kontroli. Ma tendencje do tworzenia dużych monokultur tłumiących trawy i inne rośliny pastewne.