jest to gatunek rośliny należący do rodziny różowatych.

WYSTĘPOWANIE I SIEDLISKO:

Dziko rośnie w Europie, Azji i Ameryce Północnej, zwłaszcza w górskiej umiarkowanej strefie półkuli północnej. W Europie najczęściej spotykany w Belgi, Francji i Niemczech. Zwarty zasięg występowania rozciąga się od Pirenejów przez Alpy i Apeniny po Karpaty. Zaliczane jest do gatunków roślin górskich ziołorośli w reglu dolnym i lokalnie dla jaworzyny karpackiej w Polsce.

Na niżu rośnie w zbiorowiskach lasów liściastych na stanowiskach wilgotnych i cienistych, wzdłuż cieków, na zboczach dolin erozyjnych w podłożu kamienistym. Głównie to lasy bukowe i lasy z udziałem jaworu oraz klonowo - lipowe. Gleby zazwyczaj żyzne, próchniczne zasobne w węglan wapnia. Często rośnie na przejściu między lasem, a zbiorowiskami otwartymi, szczególnie na stromych zboczach oraz nad potokami.

Poza górami występuje w pasie wyżyn oraz w rozproszonych stanowiskach w środkowej części Polski a wyjątkowo także na północnym wschodzie.

Liczne stanowiska znajdują się w parkach narodowych. W północnych regionach kraju jest bardzo rzadka, występuje tylko sporadycznie.

WYGLĄD:

Wieloletnia roślina zielna - bylina dorastająca do 2 m wysokości tworząca skupiska w postaci kęp o średnicy około 1,2 m.

Z silnie zdrewniałego kłącza, o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym wyrastają nierozgałęzione pędy, to łodygi skrętoległe ulistnione, sztywne i wyprostowane. Liście występujące na nich są duże do 1 m długości, podwójne lub poczwórnie pierzaste, listki w zarysie jajowate, brzegiem ostro piłkowane, dolne długoogonkowe. Parzydło to roślina dwupienna. Kwiatostany robią wrażenie puszystych, z powodu licznych pręcików wyrastających powyżej krótkich płatków korony. Kwiaty męskie 5-krotne średnicy 2,5-4 mm, złożone z pręcików oraz szczątkowych słupków. Kwiaty żeńskie mniejsze od męskich, zwykle z trzema słupkami i zmarniałymi pręcikami. Kwiatostany osiągają długość do 50 cm. Owocem są zwieszone i błoniasto obrzeżone mieszki o długości do 3 mm. Nasiona bardzo lekkie, unoszone są przy najmniejszym ruchu powietrza – jedno nasionko waży 0,00008 g.

ZAGROŻENIA I OCHRONA:

UWAGA – roślina trująca w nasionach, zawiera trujące saponiny, zaś w liściach pochodne cyjanowodoru.

Parzydło leśne jest objęte ochroną ścisłą. Zagrożone są stanowiska na niżu. W górach niektóre stanowiska znikają w skutek zrywki drewna i w skutek regulacji potoków i ich brzegów. Parzydło ginie przez tworzenie dzikich wysypisk śmieci.

CIEKAWOSTKI I ZASTOSOWANIE:

• jest rośliną ozdobną o bardzo dużych walorach dekoracyjnych.

• parzydło kwitnie w czerwcu i lipcu, i zapylane jest przez drobne chrząszcze.

• często wysadzana na rabatach i w ogródkach przydomowych.

• stosuje się ją jako roślinę okrywową pod drzewami w miejscach pół cienistych i cienistych.

• jest rośliną mrozoodporną, bez okrywy znosi dobrze mrozy.

• wymaga wilgotnej próchnicznej gleby, nie znosi suszy i jest cieniolubna.

• nazwa parzydła u Pliniusza pochodzi od łacińskiego Aruncus – kozia broda, prawdopodobnie ze względu na kształt kwiatostanu.